Krytyka osób publicznych i jej naruszenie

Osoby publiczne są często krytykowane, czy to w mediach i elektronicznych środkach masowego przekazu, czy nawet bezpośrednio. Choć Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej gwarantuje wolność wypowiedzi, to przed wyrażeniem krytyki warto zastanowić się, czy nie stanowi ona naruszenia prawa, gdyż nie każda wypowiedź mieści się w granicach dopuszczalnej krytyki.

Osoby pełniące funkcje publiczne muszą liczyć się z istnieniem i tolerować sytuacje, gdy ich działanie jest poddawane opiniom krytycznym. Poprzez osoby publiczne system prawny rozumie osoby pełniące funkcje publiczne w organizacjach społecznych, a powołane do pełnienia swoich funkcji z nadania społecznego, pośredniego lub bezpośredniego. Krytyce podlegać może sposób ich działania, metody postępowania oraz realizacja założeń. Na mocy Konstytucji osoby takie są zobowiązane do przyjmowania na siebie krytyki ze strony osób będących odbiorcami ich działań, zarówno oponentów, jak i wszelkich osób niezadowolonych z ich działalności.

Jeśli chodzi o wypowiedzi krytyczne, istnieją granice krytyki. Ich przekroczenie może być spowodowane formułowaniem krytyki opartej na nieprawdziwych informacjach lub zawierających opinie, które nie mają wystarczającego poparcia w faktach. Niemniej, wyolbrzymiona ocena działań czy postępowania, ale oparta na faktach, nie stanowi naruszenia czci, jeśli tylko nie zawiera elementów mogących znieważyć osobę, której dotyczy.

Z drugiej strony, swoboda wypowiedzi na jest wartością bezwzględną i nie można jej stawiać ponad innymi wartościami o podobnie istotnym znaczeniu. Nie ma ona choćby większej wartości od prawa do ochrony dóbr osobistych. Ochrona dóbr osobistych ogranicza bowiem zakres wolności słowa. Innymi słowy, prawo do krytyki nie może być stawiane ponad prawo osoby krytykowanej do zachowania dobrego imienia czy czci.

Również Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności przewiduje prawo do wolności wyrażania opinii. Korzystanie z tych praw pociąga jednak za sobą również odpowiedzialność i pewne obowiązki, które są istotne dla tego, aby zachować bezpieczeństwo państwowe, integralność terytorialną czy bezpieczeństwo publiczne. Rozumie się przez to konieczność uniknięcia zakłóceń porządku i zagrożenia dla życia ludzkiego, utraty zdrowa, naruszenia zasad moralnych czy dobrego imienia i praw osobistych.

Obowiązujący w Polsce Kodeks cywilny definiuje dobra osobiste podlegające naruszeniu. Ich lista nie jest jednakże zamknięta. Wśród wymienionych są m.in. wolność, zdrowie, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność osobista i miejsca zamieszkania, a także prawa majątkowe czy autorskie. Jeżeli cudze działanie jest bezprawne, osoba, której dobra są naruszane, może zażądać zaniechania takich działań oraz podjęcia działań zmierzających do naprawienia negatywnych skutków. Może się też domagać zapłaty zadośćuczynienia, wpłaty na cel społeczny lub też naprawy szkody, jeśli jest to szkoła majątkowa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *